Wat is Yoga?

Yoga

Yoga bestaat al ruim 5000 jaar en heeft zijn oorsprong in Noord-India. Het is het oudste systeem voor persoonlijke ontwikkeling in de wereld dat gebaseerd is op het geheel van lichaam, geest en ziel. 

De naam Yoga komt uit het Sanskriet, het komt van het werkwoord “Yuj”, wat onder andere betekent: onder het juk brengen, inspannen, in evenwicht brengen, verenigen. Yoga wordt dan het zelfstandig naamwoord dat van dit werkwoord is afgeleid, met de betekenissen: het juk, het onder het juk brengen, het inspannen, het verbinden of in evenwicht brengen, de éénheid. 

Als mens ben je steeds (vaak onbewust) bezig om met je ‘ik’, twee krachten in evenwicht te brengen. Je kunt deze twee krachten op verschillende manieren vertalen. Bijvoorbeeld als de constante tegendelen waar we mee te maken hebben, zoals emotie & daadkracht, willen & kunnen, juist & onjuist, ziekte & gezondheid en verleden & toekomst. Door het beoefenen van yoga ben je in staat deze tegendelen in jezelf bewust te worden en met elkaar in verbinding te brengen. Zo kunnen we leren om onszelf weer te herstellen als we uit balans zijn, op welke manier dan ook. 

Het 8-voudige pad van Patanjali

Patanjali heeft rond de tweede eeuw voor Christus de Yoga Sutra’s geschreven. Hierin staan richtlijnen voor meditatie en bewegingsoefeningen. Hij beschrijft dat we ons allemaal afgesplitst voelen vanaf onze geboorte en dat we ons hele leven op zoek zijn naar het ‘hele’ gevoel. De leer van yoga beschrijft de weg naar bewustwording en heelheid. Volgens Patanjali moet de Yogi de volgende 8 paden doorlopen om die ervaring van ‘heelheid’ te bereiken. Ook wel het 8-voudige pad van Patanjali genoemd. 

  1. Yama. Voorschriften of disciplines om met elkaar en de buitenwereld om te gaan, zoals: geweldloosheid, waarheid, niet stelen, kuisheid (niet verspillen van energie en talenten) en niet begeren.
  2. Niyama. Individuele disciplines, zelfbeheersing, zoals: Reinheid, tevredenheid, zelfbeheersing, zelfonderzoek en overgave aan de spirituele weg.
  3. Asana. Het beoefenen van lichaamshoudingen waardoor een gezond en stabiel lichaam ontstaat. Als voorbereiding op het goed kunnen zitten voor meditatie. 
  4. Pranayama. Het beheersen van de adem. Door het reguleren van de adem wordt de geest kalm en kunnen we ons denken beheersen en ontstaat er ruimte voor concentratie.
  5. Pratyahara. Het terugtrekken/beteugelen van de zintuigen. Het voortdurende onderzoek van jezelf en van de voorwerpen waarnaar je zintuigen je doen verlangen zodat je uiteindelijk tot de kern van het bewustzijn leert komen. En er uiteindelijk een gelijke gemoedsrust ontstaat ten opzichte van de omgeving en invloeden daar vanuit. 
  6. Dharana. Concentratie, het denken binden aan één gebied. Het stilleggen van de wervelingen van het denken. 
  7. Dhyana. Meditatie. Deze ontstaat als de toestand van concentratie ononderbroken blijft. Vanuit deze blijvende concentratie, kom je in een stil zijn en ontspanning terecht, van waaruit we naar onszelf kunnen kijken. Observatie zonder identificatie. 
  8. Samadhi. Eénwording. Laatste stap tot verlichting. Dit is een toestand waarin lichaam en zintuigen in rust zijn maar de geest en de intellectuele vermogens alert zijn, alsof je waakt. Het uitstijgen boven het normale bewustzijn, een vrede die alle begrip te boven gaat. 

Yoga is dus veel meer dan de lichamelijke yoga die we hier in het westen meestal kennen. Wat we kennen, is dus eigenlijk het onderdeel Asana van het 8-voudige pad van Patanjali. Wat al een reis op zich is.

Door de jaren heen heeft yoga zich ontwikkeld tot vele vormen. Deze vormen van yoga worden door allerlei mensen in alle uithoeken van de wereld uitgeoefend. Hatha yoga is daar misschien wel de meest bekende vorm van: 

Hatha Yoga

Hatha yoga is de meest lichamelijk vorm van yoga, die gericht is op het in evenwicht brengen van het lijf. Heel letterlijk betekent Hatha de zon (“Ha”) en de maan (“Tha”) wat symbool staat voor mannelijk en vrouwelijk, ratio en emotie, links en rechts, lichaam en geest, inspanning en ontspanning. Lichamelijk vertaalt dit zich in de linkerkant van ons lichaam en de rechterkant. Bij Hatha yoga werk je aan dit evenwicht met behulp van verschillende houdingen, ook wel asana’s genoemd. De adem is de verbindende factor tussen lichaam en geest en helpt je bij het bewust worden van wat er in het lichaam speelt. Dus behalve een soepel lijf, kracht, stabiliteit en gezondheid helpt het je ook bewust te worden van je lichaam. Je leert ontdekken waar je spanning vasthoudt en hoe je kunt ontspannen.